Mijn oma is afgelopen maandag overleden. Ze was 92, een mooie leeftijd zoals men dat noemt. Ze heeft een rijk leven geleid, daar kun je echt een boek over schrijven. Nou ja, je kunt over iedereen wel een boek schrijven maar haar boek zou echt spannend worden. Vele reizen, grote liefdes, woestijnen, teveel oorlogen, bijzondere ontmoetingen, helaas ook veel verdriet. Ja, een mooi vol leven en een mooie leeftijd. En toch, ondanks dat ik weet dat het beter is voor haar, is er dat egoistisch stemmetje in me, dat stemmetje dat zegt: “Ik was er nog niet klaar voor”.

Mijn oma Cici en een kleine ik

Mijn oma Cici en een kleine ik

Mijn oma was schilder, ik heb haar toen we net begonnen met Srsck eens geinterviewd, over haar leven als kunstenaar maar ook over de bijzondere dingen die ze heeft meegemaakt. Dat kun je hier lezen. Ik vond het mooi om het terug te lezen, zo nu van een afstandje. Weet je, je hebt oma’s en oma’s.

Mijn oma was meer dan een oma. Mijn oma is heel aanwezig geweest in mijn kinderjaren, toen weer wat minder en na het overlijden van mijn moeder weer meer. Toen mijn moeder overleed, toen had ik nog maar weinig familie. De vloek van familie hebben verspreid over de hele wereld. Gevoelsmatig dichtbij maar toch ver weg. Wat een lekker onsamenhangend verhaal ben ik aan het schrijven he? Ik heb het toen met mijn moeder meegemaakt, er gaat een knop om als er een dierbare overlijdt en dan denk je misschien ook tijdelijk onsamenhangend. Dan ben je zo’n kat die rare gedachtesprongen maakt.

23.3.1923

Een van mijn jongens was op kamp toen ik het hoorde afgelopen maandag. Ik besloot dat het beter was om het hem niet telefonisch te vertellen, zo op afstand…dat het beter was dat hij van zijn week zou genieten en het daarna zou horen. Er was toch niets wat hij kon doen. De begrafenis zouden we toch niet redden. Mijn oma woonde in Kroatië. Ze is in 1923 daar geboren en ze is er nu ook overleden. In het huis waar haar ouders en voorouders ook woonden. Ik heb het hem vandaag verteld, zogauw hij terugkwam. Hij was in tranen. Hij wilde nog met haar skypen zei hij, hij wilde nog een keer op bezoek. Hij noemde haar zijn oma. Toen besefte ik dat voor mijn kinderen zij inderdaad voelde als hun oma aangezien mijn moeder alweer 11 jaar geleden overleed.

Cici door Cici

Cici door Cici

8

Wat is het moeilijk om kinderen dit soort nieuws te brengen. Vooral als je het je zelf zo raakt. Dan probeer je je groot te houden om de kleintjes te troosten. Toen ik het net hoorde, hing ik op en barste ik in tranen uit. Tranen met tuiten. Naast mijn kleinste man. Niets groothouden. Dat ging even niet. “Het is ok mama, we gaan in de vakantie naar de begraafplaats…En ook naar je moeder.” De kleine man van 8!

Elk kind gaat er zo anders mee om. Toen mijn moeder overleed was het heel anders. De kinderen waren veel kleiner en mijn moeder was ziek. Dan kun je het niet wijten aan ouderdom. Ik had het toen aan de hand van kinderboekjes proberen uit te leggen. Dat hoefde deze keer niet. De kinderen begrepen het deze keer maar al te goed.

Lang lang geleden, mijn opa en oma

Lang lang geleden, mijn opa en oma

102

De tante van mijn oma is 102 jaar oud geworden. Op de een of andere manier had ik besloten dat mijn oma ook zo oud zou worden. De tante van mijn oma zwom elke dag tot laat in de negentig. Ze kreeg ook een blinderdarmontsteking op haar 95ste. Niet dat dat er iets mee te maken heeft maar dat vond ik zo bijzonder toen. Ze was in ieder geval zo kwiek als een hoentje. Met mijn oma was het anders. Mijn oma kwam al een aantal jaren niet meer buiten omdat ze op twee hoog woonde en de trap niet op en af kon.

Ze had haar pleziertjes: sigaretten (nee ik ga niet meer stoppen op mijn leeftijd – kreeg je dan te horen), het schilderen (ondanks dat haar zicht achteruit ging bleef ze tot op het laatst schilderen), haar favoriete weirde Mexicaanse (of zoiets?!) soaps, haar herinneringen en haar drankje om 18:00. Vodka-jus.

Begin jaren '80 in Joegoslavië met mijn oma

In Kroatië

2015

Weet je wat gek is? Ik werd vorige week gebeld dat ze opgenomen was in het ziekenhuis. Longontsteking. Hartje zomer. Longontsteking op je 92ste is niet goed, dat weet je, dus ik vreesde het ergste maar toen werd ik twee dagen later gebeld dat ze maandag uit het ziekenhuis mocht. En ja hoor maandag werd ik gebeld dat ze inderdaad thuis was. En wat doe je dan? Dan denk je dat het goed is. Alles is goed. En dan wordt je gebeld dat ze twee uur later overleden is. Thuis. Met haar twee zonen. Zoals ze wilde.

daglievecici

Dag None, ik ga je erg missen ♥