Bloemen galore: lente in Kunsthal Rotterdam
Ben je even klaar met het grijze weer? In de Kunsthal in Rotterdam is het lente. De tentoonstelling Flowers Forever toont met meer dan tweehonderd objecten uit kunst, design, mode en wetenschap de bloem in al haar facetten. Kleurrijk, abstract, mooi, lelijk, revolutionair, zoet.
Het eerste wat je ziet wanneer je binnenstapt is de installatie Calyx van de Britse kunstenaar Rebecca Louise Law: een bloemenportaal van ruim honderdduizend aaneengeregen droogbloemen dat meteen de toon zet. Een mooie introductie tot wat volgt. Visueel is de bloem natuurlijk een heel dankbaar onderwerp, maar de tentoonstelling Flowers Forever heeft meer te bieden dan een visueel spektakel alleen. De tentoonstelling is verdeeld in zeven thema’s, van politiek en religie tot wetenschap en technologie, en die structuur werkt. De indeling is relevant en goed doordacht.
Wat betekenen bloemen?
Heb je weleens gehoord van floriografie? Het is de kunst van het communiceren met bloemen. Elke bloem, kleur en variatie staat voor een specifieke boodschap of emotie. Bloemen die je bij een rouwstuk gebruikt, verschijnen niet snel bij een bruiloft.
Er is veel over de symboliek achter bloemen te vertellen, op cultureel en historisch gebied bijvoorbeeld. Het zijn vaak verwijzingen die we als kijker kennen, maar waar we nooit bewust bij stilgestaan hebben. Denk aan de roos in het logo van de PvdA of aan het verhaal van het mythologische personage Narcissus, naar wie de narcis is vernoemd.
Binnen religies symboliseren bloemen verlichting, puurheid, vernieuwing of in sommige gevallen het paradijs. In de Griekse mythologie staan ze regelmatig voor goddelijkheid en transformatie. Flowers Forever maakt die gelaagdheid zichtbaar, en de zaalteksten helpen daarbij. Lees ze vooral, het zijn echte toelichtingen die van toegevoegde waarde zijn.
Bloemen als politiek statement
Het politieke thema is het sterkste onderdeel van de tentoonstelling. Bloemen als symbool voor verandering en protest, in wapenschilden en nationale symbolen. De Canadese kunstenaar Kapwani Kiwanga (1978) gebruikt bloemen om sociale kwesties aan te kaarten. In het werk The Marias maakt ze zichtbaar hoe tot slaaf gemaakte Afrikaanse vrouwen de zaden van de pauwenbloem verborgen in hun haar, als middel om een ongewenste zwangerschap af te breken. Een bloem als daad van verzet. Het is het soort werk dat je bijblijft.
Ook de serie van de Libanese kunstenaar Walid Raad (1967) is het bekijken waard: zes collages die van veraf bloemen lijken, maar van dichtbij politieke leiders onthullen. Gorbatsjov als dwergplant met paarse bloemen, Purple Carline. Subtiel, ironisch en precies goed gedoseerd.
Van botanische tekeningen tot tulpenmanie
Het thema wetenschap biedt een andere beleving. Rustig, feitelijk. Oude herbaria en gedetailleerde tekeningen tonen de bloem als wetenschappelijk object. En dan is er nog de economische dimensie; hoe bloemen in de 17e-eeuwse Nederlandse stillevens rijkdom en status symboliseerden, en hoe de tulpenmanie de bloemenhandel omvormde tot een speculatief fenomeen.
Is Flowers Forever een bezoek waard?
Niet elk werk is even boeiend, en dat is bij een tentoonstelling van deze omvang onvermijdelijk. De stijlen lopen ver uiteen en niet alles zal bij iedereen even sterk landen. Maar dat is ook precies de kracht van de tentoonstelling: er is voor ieder wat wils. En tijdens je bezoek leer je, bijna terloops, meer over de symboliek van bloemen dan je voor mogelijk had gehouden. Flowers Forever is geen tentoonstelling die je van je stoel blaast, maar het is vermakelijk, kleurrijk en de moeite waard voor een regenachtige dag.
De tentoonstelling Flowers Forever is t/m 30 augustus 2026 te zien in Kunsthal Rotterdam.
