Complotdenkers versus aliens in Bugonia

Tijdens de aftiteling van Bugonia gingen er twee dingen door me heen. “We’re fucked” en “Yorgos Lanthimos, gaat het wel met je?”. Want even serieus, ik kan wel of niet houden van de films van Lanthimos (meestal niet), maar ik moet elke keer wel toegeven dat deze man gewoon geniaal is. Wat een fantasie, wat een aandacht voor details, wat een afwisseling in de verhalen en de stijl van zijn films. Bugonia is mijn favoriete Yorgos Lanthimos film, dat sowieso. Ik denk omdat het de meest trieste is, en het eigenlijk – hoe gek ook – de meest dichtbij de realiteit staat. De hele film leunt op de schouders van hoofdrolspelers Jesse Plemons en Emma Stone. Ze kunnen het ruimschoots dragen. Ze doen beiden precies wat ze moeten doen, maar dan tien keer beter.

In het hoofd van Yorgos

Daar waar landschappen, decors en styling een enorme rol speelden in Poor Things, is het allemaal sober in Bugonia. Een handjevol mensen, een oud huisje op het platteland, veel meer is het niet. In Bugonia spelen de dialogen en de emoties en uitdrukkingen de grootste rol. Net als in de andere films van Lanthimos, is het geheel origineel, verrassend, vol plot twists, absurd maar vooral komisch. Ik kan enorm genieten van die zwarte humor. Oh en mocht je net als ik denken dat je de actrice kent die de moeder van Teddy speelt, maar er steeds maar niet op kunt komen waarvan je d’r kent – dan help ik je even: het is Alicia Silverstone uit onder meer Clueless.

Bugonia is eigenlijk een remake van een Zuid-Koreaanse film: Save the Green Planet! maar dan wel eentje met een dikke klodder Lanthimos-saus. De titel Bugonia verwijst naar de bijen die een rol spelen in de film. Bugonia was iets van een volkspraktijk in oud Griekenland gebaseerd op het geloof dat bijen spontaan ontstonden uit een koeienkadaver (I did not make this shit up) en dat het roken met koeienmest gunstig was voor de gezondheid van de bijenkorf.

Angst en polarisatie

Maar die fantasie, joh, ik vraag me letterlijk af hoe het eruitziet in het hoofd van Yorgos. Chaos denk ik, angst, zorgen, vage wezens – zou het een fobische man zijn die zijn angsten van zich afschrijft en in filmvorm giet?

Zou hij zich zorgen maken om de maatschappij, om hoe mensen in hun eigen bubbel leven en onder meer door socials gesterkt worden in hun denken. Er is tenslotte altijd ergens wel een andere mafkees die tegen je zal zeggen dat je gelijk hebt. Het einde van discussie, van luisteren naar de ander, van begrip – het is wij tegen zij. Waar je ook kijkt. Bij je in de straat, online, op de werkvloer of in de Tweede Kamer. Er wordt geschreeuwd, iedereen wilt zijn gelijk halen, maar niemand luistert of staat open voor een ander. Dat zie je heel mooi terug in Bugonia.

Ontvoerd!

Het verhaal vat je in twee zinnetjes samen: geobsedeerd door complottheorieën ontvoert Teddy, samen met zijn neef, de invloedrijke CEO van een groot bedrijf. Hij is ervan overtuigd dat zij een alien is die de wereld controleert. Teddy (Jesse Plemons) is een beetje de weg kwijt, hij is zweterig, heeft vettig haar, een vage blik in zijn ogen, een zielig backstory. Teddy zegt op een gegeven moment dat hij zijn eigen pad volgt nadat hij “Alt-right, alt-light, leftist, Marxist” is geweest, tot hij besefte dat het allemaal shit is. Ik gok zo dat hij stiekem op Trump gestemd heeft, hoor jongens.

Hij is ervan overtuigd dat Michelle (de CEO) een ‘Andromedan’ is die de wereld de vernietiging in helpt. Hij zal wel even de wereld redden, is het idee. Michelle is daarentegen behoorlijk slim en probeert van alles om uit handen van haar ontvoerders te komen.

Vier sterren

Ja, ik ga voor vier. Bugonia is een duistere, absurde, komische maar menselijke film over macht en politiek, die zich niet laat indelen in een bepaalde genre. Het houdt je aandacht vast, de acteurs zijn top notch, de plot twists vermakelijk maar je loopt wel redelijk gedesillusioneerd de bioscoopzaal uit.

Niks geen hoop voor de toekomst, we’re fucked.